Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, takviye edici gıda (TEG) sektöründeki onay süreçlerini, yeni gıda statülerini ve başvuru dinamiklerini netleştirmek amacıyla uygulama talimatında önemli güncellemere gitti. Temmuz 2026 tarihli önceki metin ile 29 Eylül 2026 tarihli güncel talimat karşılaştırıldığında, özellikle ham madde ispat süreçlerinde, yeni gıda geçiş hükümlerinde ve TİTCK uyumluluklarında köklü değişiklikler olduğu görülmektedir.
Peki, iki talimat arasındaki en belirgin farklar nelerdir ve bu değişiklikler üreticiler ile ithalatçılar için ne anlama geliyor? İşte detaylı analiz ve yeni dönemin ipuçları.
Temmuz 2026 ve Eylül 2026 Talimatları Arasındaki 4 Temel Fark
1. Yeni Gıda Statüsü ve Geçiş Süreçlerinde Netleşen Kriterler
- Temmuz 2026 Talimatı: Yeni gıda bileşenleri ve 31/12/2025 öncesi kullanım ispatlarına dair kurallar dağınık bir yapı sergiliyor, özellikle farklı spesifikasyonlardaki ham maddelerin değerlendirilmesinde uygulama birliği açısından gri alanlar bulunuyordu.
- Eylül 2026 Talimatı: 31/12/2025 tarihinden önce takviye edici gıdalarda kullanılmış olsa dahi TGK Yeni Gıdalar Yönetmeliği Ek-1'inde yer alan spesifikasyona sahip bileşenlerin yeni gıda kabul edileceği netleştirildi. Ayrıca Geçici Madde 1 kapsamında 30/6/2027 tarihine kadar tanınan uyum süreci ve bu süreçte sunulacak ispat silsileleri (fatura, gümrük beyannamesi, lojistik kayıtları vb.) çok daha keskin ve kesintisiz bir formata bağlandı.
2. Başvuru Belgelerinde Tercüme Muafiyeti Kaldırıldı
- Temmuz 2026 Talimatı: Başvuru belgelerinin İngilizce olması durumunda tercüme istenmeyeceğine dair açık bir esneklik tanınmıştı.
- Eylül 2026 Talimatı: Güncel metinden İngilizce belgelerle ilgili tercüme muafiyeti ibaresi çıkarıldı. Bunun yerine il müdürlüklerinin, farklı dilde sunulan bilgi ve belgeler için tercüme talep edebileceği kuralı, genel başvuru prensipleri arasına eklendi. Bu durum, ithalat dosyalarında yabancı kaynaklı belgeler için yeminli tercüme zorunluluğunun yeniden titizlikle aranacağını gösteriyor.
3. TİTCK Uygunluk Yazılarında Pratik Çözüm (Aroma ve Form Değişiklikleri)
- Temmuz 2026 Talimatı: Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’ndan (TİTCK) alınan marka uygunluk yazılarının kullanım alanları daha dar yorumlanabiliyordu.
- Eylül 2026 Talimatı: Ürün markası aynı kalmak koşuluyla, sadece ürün isminde aroma veya ürün formunda değişiklik olan yeni başvurularda, TİTCK'dan daha önce alınmış olan tek bir uygunluk yazısıyla işlemlere devam edilebileceği kuralı netleştirildi. Örneğin; "X markalı Kapsül" için alınan yazı, "X markalı Tablet" veya aroma değişiklikleri için de geçerli kabul edilecek. Bu yenilik, fason üreticiler ve marka sahipleri için büyük bir bürokratik kolaylık sağlıyor.
4. Başvuru Ek-1 Belge Sıralaması ve Yeni Gıda İspat Zorunluluğu
- Temmuz 2026 Talimatı: Başvuru evraklarını listeleyen Ek-1 formunda belge dizilimi daha standarttı.
- Eylül 2026 Talimatı: Ek-1 belgesine çok kritik bir madde eklendi: “Takviye edici gıdadaki katkı, aroma vb. bileşenler hariç diğer yardımcı bileşenlerin yeni gıda kapsamına girmediğine dair taahhütname, etken maddeler için yeni gıda olmadığını ispat eden belge (ham madde faturası, spesifikasyon, fiili ithalatı ispat eden sevkiyat belgeleri, üretim kayıtları vb.)”. Bakanlık artık sadece etken maddelerde değil, yardımcı bileşenlerde de sıkı bir ispat ve izlenebilirlik zinciri talep ediyor.
Sektör İçin Ne Anlama Geliyor?
29 Eylül 2026 tarihli güncel talimat, takviye edici gıda pazarında izlenebilirlik, şeffaflık ve mevzuat uyumunu en üst seviyeye çıkardığını açıkça gösteriyor. Özellikle:
- Ham madde tedarik zincirinde geçmiş kullanım ispatı yapamayan firmaların 30/06/2027 tarihine kadar yeni gıda mevzuatına uyum sağlaması zorunludur.
- İthalat dosyası hazırlayan firmaların yabancı belgelerin tercümesi konusunda daha hazırlıklı olması gerekmektedir.
- TİTCK marka uygunluk yazılarında getirilen esneklik, ürün yelpazesini genişletmek isteyen markaların işini hızlandıracaktır.
| Kriter / Konu | 03 Temmuz 2026 Talimatı | 29 Eylül 2026 Güncel Talimat |
|---|---|---|
| Yabancı Dil Belgeler ve Tercüme | Başvuru bilgi ve belgelerinin İngilizce olması durumunda tercüme istenmeyeceği açıkça belirtilmiştir. | İngilizce belgelerle ilgili tercüme muafiyeti kaldırılmıştır; il müdürlüklerinin farklı dildeki belgeler için tercüme talep edebileceği kuralı geçerlidir. |
| TİTCK Marka Uygunluk Yazıları | TİTCK'dan alınan marka uygunluk yazılarının kapsamı daha dar yorumlanabilmekteydi. | Marka aynı kalmak koşuluyla, sadece ürün isminde aroma veya ürün formunda değişiklik olan yeni başvurularda TİTCK'dan alınan tek uygunluk yazısıyla işlem yapılabilmesine imkan tanınmıştır. |
| Başvuru Ek-1 Belge Listesi (Yeni Gıda İspatı) | Ek-1 listesinde etken maddelere yönelik ispat belgeleri yer alırken yardımcı bileşenler için kapsam daha esnekti. | Ek-1 listesine; yardımcı bileşenlerin yeni gıda kapsamına girmediğine dair taahhütname ve etken maddeler için yeni gıda olmadığını ispat eden doğrulanabilir belgeler (fatura, sevkiyat, üretim kayıtları vb.) eklenmiştir. |
| Geçiş Süreçleri ve İspat Silsilesi | 31/12/2025 öncesi kullanım ispatları genel hatlarıyla belirtilmişti. | 30/06/2027 tarihine kadar uyum sağlanması gereken durumlar ve geçmiş kullanım ispatında izlenecek kesintisiz belge silsilesi (fatura, gümrük beyannamesi, lojistik kayıtları) çok daha net ve katı kurallara bağlanmıştır. |
Takviye edici gıda ruhsatlandırma süreçlerinizde herhangi bir hak kaybı veya redle karşılaşmamak adına,UBAMED ile iletişime geçebilirsiniz.
